Članci

Fića Internacionale!

Fića - prevozno sredstvo s točkovima ili velikodušnije - "automobil". Iako predviđen za prevoz omanjih putnika na kratkim relacijama, fićom su čitave familije (sa koferima, strinama i loncem punjenih paprika za usput) putovale u posetu rođacima na drugi kraj zemlje. Kupovina "Fiće" je 60-ih godina bio dogadjaj ravan rođenju ili smrtnom slučaju u porodici.

 

 

DEFINICIJA

Fića - prevozno sredstvo s točkovima ili velikodušnije - "automobil". Iako predviđen za prevoz omanjih putnika na kratkim relacijama, fićom su čitave familije (sa koferima, strinama i loncem punjenih paprika za usput) putovale u posetu rođacima na drugi kraj zemlje. Kupovina "Fiće" je 60-ih godina bio dogadjaj ravan rođenju ili smrtnom slučaju u porodici. Inicijacija novog "Fiće" vršila se tako što bi vlasnik ukrcao neverovatnu količinu oduševljene susedske dece i provozao ih po kraju. Zatim bi sledilo: 1. ritualno pranje; 2. pažljivo nameštanje nalepnice "YU"; 3. ukrašavanje enterijera minijaturnim kopačkama, bokserskim rukavicama ili opancima. U međuvremenu bi drugarica sašila zaštitnu ceradu, na kojoj bi vlasnik ispisao registarski broj sa obe strane, napred, nazad i - za svaki slucaj - na krovu. Fanatizam koji se povezivao sa ponositim vlasnicima Fiće nadaleko je poznat, kao i slučaj penzionisanog zastavnika sa Novog Beograda koji je sa prozora, iz ručnog bacaca razneo starijeg maloletnika kad je ovaj pokusao da mu mazne brisače.

 

 
 

 

FIAT 600

Cela priča je počela pre gotovo pola veka, tačnije 1955, na sajmu automobila u Ženevi kada je predstavljen kao posleratno Italijansko “ekonomsko čudo”. Kada je nekoliko godina ranije Fiatov glavni inženjer Dr Dante Giacosa (1905-1996) dobio zadatak da konstruiše malo vozilo koje će za razliku od legendarnog Topolina kojeg je projektovao još davne 1936. godine i koji je postao uzor mnogim proizvodjacima malih automobila širom sveta, omogućiti komforan prevoz za četiri putnika.

Na projektu "100" ponovo je radio Đakoza i prevazišao sebe, stvorivši po mnogima najuspešniji i najpopularniji FIAT svih vremena - FIAT "600". Kraći od prethodnika za 130 mm "600" je bio minijaturni četvorosed u samonosećoj karoseriji sa dvoja vrata. Imao je vodom hlađenim četvorocilindrični motor od 633 ccm sa 16 kW (21,5KS), postavljen iza zadnje osovine sa pogonom na zadnje točkove i nezavisnim ogibljenjem na svim točkovima. Osim bloka motora, glava i kućiste menjača i diferencijala bili su izliveni od aluminijuma. Ceo sklop težio je samo 108 kg, a ceo automobil 585 kg. Uz dobar raspored težine (45:55 procenata), nezavisno oslanjanje sva četiri točka i brzinu od 100 km/h, malu potrošnju goriva i simpatičnu karoseriju sa velikim staklenim površinama, "600" je trenutno osvojio srca postilaca i novinara i počeo da stvara glavobolju konkurentima. U prvih pet godina prodato je milion primeraka..

Godinu dana zatim predstavljeno je i prvo MPV vozilo, Multipla. Imala je tri reda sedišta za ukupno šest osoba koja su mogla da se preklope i naprave veliki tovarni prostor. Zbog povećane težine kočnice i ogibljenje je modifikovano specijalno za ovaj model.

1960 uradjena je modernizacija modela 600 koji je dobio motor od 767cc 18kW (29KS), prednji prozori dobijaju i leptir stakla. Maksimalna brzina je bila 110 km/h. Ovaj model dobija oznaku 600D. 1965. godina donosi veće farove, veći rezervoar za gorivo.

Ovaj model automobila pored Italije proizvodio se i u Argentini, Austriji, Španiji i Jugoslaviji

Ukupno je proizvedeno 2,695,197 jedinica Fiat 600 u svim verzijama.

 

 

 

 

ZASTAVA 750 / 850

1960. godine Zastava je počela sa proizvodnjom ovog modela po licenci Fiat 600, i proizvodnja je trajala do 1985. godine. Prvo je proizveden 600D, sa motorom od 633ccm, to je bila protivna serija Fiata u Jugoslaviji! Od 1962. godine počinje proizvodnja Zastava 750, vozila vrlo sličnom Fiat 600D. U tom trenutku produktivnost i tehnološki razvoj u fabrici Zastava identičan je Fiatovim fabrikama. Razlike nastaju 1970. godine, kada Fiat prestaje sa proizvodnjom ovog modela. Prvi model je bila Zastava 750M, ustvari Fiat 600E, sa novim motorom od 795ccm, termostatom i zatvorenim sistemom za hladjenje. Zatim dolazi model Zastava 750S, sa promenjenim enterijerom, novi sat i volan koji su preuzeti iz Fiata 126.

Zastava 750 Special nastaje 1979., nov i jači motor od 22 kW, omogućavao je ovom mališanu maksimalnu brzinu od 120 km/h. 1980. godine na beogradskom sajmu prestavljen je model Zastava 850 , to je u osnovi isti automobil kao 750S, ali sa većim i jačim motorom od 843ccm i 23,4kW preuzet iz Fiata 850, koji je koji je imao maksimalnu brzinu od 125 km/h. Od tada počinje proizvodnja ovog modela u sledećim verzijama:

-Zastava 750 L / 850 L

-Zastava 750 LE / 850 LE

-Zastava 750 SC / 850 SC

1985. godine poslednji "Fica" je proizveden.


Definitivno Fića je bio presudan za široku motorizaciju Jugoslavije, to je automobil koji je bio u sastavu policije, hitne pomoći i vojske, vozilo koje je godinama bilo jedino za obuku novih vozača. 04. april 2000. godine na beogradskom sajmu "Zastava 750", odnosno popularni "fića" proglašen je za autmobil veka i milenijuma po izboru vozača u Srbiji.


Auto Godine 2016

Twitter

Facebook

Nacionalna Klasa

Login or Register

LOG IN